Methodologie

Helderheid en bruikbaarheid zijn voor ons de belangrijkste aspecten van een goede sociale impactmeting. Daarom hebben wij een methodologie ontwikkeld die zowel wetenschappelijk robuust als praktisch toepasbaar is in het veld, bewezen tussen 2019 en 2026 • door meer dan 700 projecten, • 40+ financieringsportfolio's, • in 15 interventiegebieden. Onze methodologie evolueert continu dankzij : • Feedback uit het veld, • Vooruitgang in het onderzoek, • Uitwisselingen met financiers en publieke besluitvormers. Het wordt ingezet via een combinatie van : • Methodologisch advies, • Actie-training, • En SaaS-platform voor impactbeheer. Ons doel is om organisaties te helpen hun impact op de lange termijn te sturen en de impactmeting te transformeren in een instrument voor leren, besluitvorming en sociale transformatie.

Er bestaat niet één unieke methode voor het meten van sociale impact. Een relevante aanpak hangt altijd af van: • De nagestreefde doelstellingen (interne sturing, verantwoording, belangenbehartiging, besluitvorming), • De capaciteit van de organisaties (tijd, vaardigheden, budget), • Het beoogde analyseniveau (project, organisatie, portfolio, sector). De behoeften verschillen ook per type actor: • Een organisatie die rechtstreeks met begunstigden werkt, zal er vooral naar streven de veranderingen te begrijpen die de begeleide personen ervaren. • Een financier zal eerder de gesteunde projecten willen vergelijken en zijn financiering willen sturen. • Een publieke actor zal streven naar het analyseren van globale effecten om het publieke beleid te informeren. Onze rol bestaat er dus uit om het juiste niveau van strengheid en haalbaarheid te vinden, zodat de impactmeting een instrument wordt dat werkelijk wordt gebruikt om de actie te sturen.

In Frankrijk werd sociale impact in 2011 door de Hoge Raad voor de Sociale en Solidaire Economie (CSESS) gedefinieerd als "het geheel van de gevolgen [...] van de activiteiten van een organisatie, zowel voor haar belanghebbenden [...] als voor de samenleving in het algemeen." Voor Impact Track is sociale impact binnen de Sociale en Solidaire Economie (SSE) een antwoord op sociale behoeften en is daarom intentioneel. Dit verschilt van de OESO-definitie, die impact beschrijft als "bedoeld of onbedoeld".

De evaluatieomvang bepaalt de grenzen van de analyse: • Welke activiteiten worden bestudeerd, • Met welke belanghebbenden wordt rekening gehouden, • Over welke periode of welk gebied de veranderingen worden waargenomen. Deze stap is essentieel om de relevantie van het proces te garanderen. Volgens de principes van SROI (Social Return on Investment) gaat het er niet om volledig te zijn, maar om te focussen op de effecten die werkelijk significant zijn voor de belanghebbenden. Een relevante evaluatieomvang moet ook: • Consistent zijn met de doelstellingen van het proces, • Proportioneel zijn aan de beschikbare middelen, • Realistisch zijn voor de teams. Een duidelijke omvang is de voorwaarde voor het produceren van een nuttige, geloofwaardige en duurzame impactmeting.

Na analyse van de belangrijkste internationale gidsen voor impactmeting (EVPA, Impact Management Project, SROI, Harvard, enz.), heeft Impact Track een evaluatieproces in vijf grote stappen gestructureerd. Daaraan voegen we vooraf een verkenningsfase toe om de eerder genoemde evaluatieomvang te definiëren. 1. Stakeholders identificeren De eerste stap bestaat uit het identificeren van de actoren die betrokken zijn bij de actie (begunstigden, partners, instellingen, gebieden). Verschillende instrumenten kunnen worden ingezet: mapping van belanghebbenden, behoeftenanalyse of verkennende interviews. 2. Verwachte veranderingen beschrijven Deze stap bestaat uit het formaliseren van de Theory of Change, die verduidelijkt hoe activiteiten bijdragen aan het produceren van sociale veranderingen. 3. Impact definiëren en kwantificeren: ervolgens worden de impactindicatoren en de aangepaste evaluatiemethoden gedefinieerd (sectorale indicatoren, pre/post enquêtes, comparatieve of quasi-experimentele methoden wanneer relevant). 4. Gegevens verzamelen: Gegevens kunnen afkomstig zijn van verschillende bronnen (enquêtes bij begunstigden, kwalitatieve interviews, administratieve gegevens, focusgroepen). 5. Impact analyseren en sturen: Ten slotte worden de verzamelde gegevens geanalyseerd om dashboards, impactanalyses (vermeden kosten, SROI, multicriteria-evaluaties), rapportages voor financiers en besluitvormers te produceren.

Het evaluatiekader is het hart van elk proces voor impactmeting en omvat: • De Theory of Change, • De bijbehorende indicatoren, • De modaliteiten voor gegevensverzameling. Een goed kader moet drie kernprincipes respecteren : • Nut: Het moet concrete inzichten produceren om de actie te verbeteren en beslissingen te informeren. • Representativiteit: Het moet de realiteit van de effecten op het terrein weerspiegelen en tegelijkertijd afgestemd zijn op de doelstellingen van het proces. • Uitvoerbaarheid: Het moet toepasbaar zijn door de teams en tegelijkertijd de datakwaliteit garanderen. Bij Impact Track bouwen we collectief sectorale evaluatiekaders op samen met de actoren.

De Theory of Change formaliseert de manier waarop een organisatie denkt bij te dragen aan sociale verandering. Het verduidelijkt de causale verbanden tussen: • De activiteiten (wat we doen), • De resultaten (veranderingen op korte termijn), • De impact (duurzame en significante veranderingen). Bij Impact Track wordt de Theory of Change gebruikt als: • Een instrument voor strategische verduidelijking, • Een ondersteuning voor de dialoog tussen belanghebbenden, • Een methodologische basis voor het definiëren van de omvang van de impactmeting en voor de interpretatie van de resultaten.

Bij het meten van de impact wordt gebruikgemaakt van verschillende soorten indicatoren, die duidelijk van elkaar moeten worden onderscheiden: • Output-indicatoren: Wat rechtstreeks door de actie wordt geproduceerd (bijv. aantal begeleide personen, aantal uitgevoerde workshops). • Outcome-indicatoren: De waargenomen veranderingen op korte of middellange termijn (bijv. aandeel begunstigden dat een baan heeft gevonden, verbetering van digitale vaardigheden). • Impactindicatoren: Het deel van de verandering dat werkelijk aan de interventie kan worden toegeschreven, ceteris paribus (bijv. vermindering van het niet-gebruik van rechten toe te schrijven aan de geboden begeleiding). Onze aanpak bestaat uit het combineren van objectieve en subjectieve indicatoren, terwijl we hun aantal beperken om voorrang te geven aan metingen die werkelijk nuttig zijn voor de sturing en besluitvorming.

Sommige sociale uitdagingen kunnen niet door één geïsoleerde actor worden opgelost. Ze vereisen systemische transformaties: evolutie van praktijken, normen en publiek beleid. Het meten van systemische impact houdt in: • Verder gaan dan de loutere projectlogica, • Analyseren van de interacties tussen actoren, • Documenteren van de langetermijneffecten op ecosystemen. Waar nodig steunt ons werk op benaderingen van systemische verandering, collective impact en collectief leren.

Sectorale impactmeting is gericht op het analyseren van de collectieve bijdrage van een groep actoren aan eenzelfde sociale uitdaging (bijv. digitale inclusie, waardig ouder worden, kinderbescherming). Het maakt het mogelijk om: • De kosten van impactmeting te verlagen voor de structuren, • De methodologische robuustheid te verbeteren, • Nuttige gegevens te produceren voor de sturing van het publieke beleid, • De sociale waarde van een sector te objectiveren. Impact Track ondersteunt: • De co-constructie van sectorale kaders, • De uitrol onder actoren, • De analyse van geaggregeerde gegevens, • Het animeren van een collectieve leerdynamiek. Deze aanpak wordt vandaag de dag ingezet door stichtingen, netwerken, lokale overheden en publieke administraties.